در خصوص بیمه بیکاری شاغلین پروژه های عمرانی، قوانین و مقرراتی موجود می باشد. بی شک استناد به این قوانین برای رسیدن به حقوق قانونی، کمک شایانی خواهد کرد.مطابق با آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری و مصوبات هیئت وزیران، افراد شاغلی که فعالیت کاری آنها بصورت دائم و مستمر نباشد، به صورت انجام کار پروژه ای باشد، با اتمام کار پروژه این افراد بیکار می شوند. بیمه بیکاری به این افراد تعلق نمی گیرد.به افرادی که در پروژه های غیر دائم مشغول به کار هستند، در صورتی که با اتمام کار یا قسمتی از کار، به عنوان عدم نیاز بیکار شوند، بیمه بیکاری تعلق نمی گیرد.

همچنین اگر شاغل در کار با ماهیت غیر دائم در اثنای پروژه یا کار معین از کاربیکار شود به استناد بند 1 تفاهم نامه مشترک ( مشروط بر اینکه اتمام قرارداد ، به دلیل اتمام بخشی از کار و اتمام پروژه نباشد ) مشمول مقررات بیمه بیکاری خواهند گردید، با توجه به توضیح ارائه شده بیکاری فرد شاغل با توجه به این روش از موارد بیکار شدن بدون اراده فرد محسوب می گردد و شامل برخورداری از مزایای مقرری بیمه بیکاری می باشد .کارگران و افراد شاغل در دفتر مرکزی پروژه ها، فعالیت و کار آنها دائمی محسوب می شود، این افراد می توانند از بیمه بیکاری برخوردار باشند. این امر به دلیل دائم بودن کار دفاتر پروژه ها است.

براساس قانون سازمان تامین اجتماعی هر کارگری که طی مدت قراردادکاری خود ، بدون اراده خود از کار بیکار شده باشند ، مشمول قانون بیمه بیکاری می شوند .اما باید توجه داشت موضوعی که اخیرا” شاهد آن هستیم اینست که : مقرری بیکاری کارگران پروژه هایی است که به دلیل محدودیت های مالی کارفرما تعطیل شده اند وبی شک سرنوشت نامعلومی برای آنها رقم خورده است ، با وجود اینکه از طرف کارفرمایان حق بیمه بیکاری و هزینه های مربوط به آن پرداخت گردیده ، اما کارگرانی که طبق قرارداد مشخص با یک پروژه عمرانی همکاری می کنند مشمول بیکاری غیر ارادی از شغل خود نیستند بدلیل اینکه با قراردادی مشخص و معین مشغول بکار شده اند.

شایان ذکر است قانون تامین اجتماعی درباره کارگرانی که درجریان تعطیلی پروژه های نیمه تمام بیکار می شوند ، شفاف نیست و معلوم نمیشود این بیکاری که بدلیل محدودیت ها در اختصاص اعتبار صورت گرفته است ارادی است یا غیر ارادی. از جهتی چونکه عامل اصلی در احراز و استحقاق دریافت مقرری بیمه بیکاری بر پایه اخراج شخص استوار گردیده است ، بدین مفهوم که بیمه شده کار خود را با اختیار از دست نداده باشد . عدم نیاز به کارگر یا عدم تفاهم کارگر با کارفرما در ادامه همکاری صورت گرفته باشد ،از موارد احتساب بعنوان اخراج است .

نکنته مهم و قابل تامل در این خصوص اینست که : پیمانکاران پروژه های عمرانی براساس قانون باید سهم سه درصدی خود  را بابت بیمه بیکاری به سازمان تامین اجتماعی پرداخت کنند ، اما این در حالی است که بعد از اتمام پروژه تعدادی از کارگران برای مدتی بیکار خواهند ماند و با این وجود بیمه بیکاری شامل حال آنها نمی شود.طبق پیگیری های متعددی که در زمینه شکایت جهت برقراری بیمه بیکاری شاغلین پروژهای عمرانی بعمل آمده است اما متاسفانه همچنان اصلی ترین نگرانی در حوزه برقراری مقرری بیمه بیکاری این قبیل افراد وجود دارد ، و با وجود این پیگیری ها تنها در بعضی از موارد شاهد آن هستیم که کارگران پروژه های خاصی در برخی از استانها مشمول دریافت مقرری بیمه بیکاری شده اند .

در خصوص برقراری مقرری بیمه بیکاری شاغلین در پروژه های عمرانی باید به این مهم توجه شود که به شرط اثبات تعطیلی طرح عمرانی بعنوان راهکاری برای شکایت به دیوان عدالت اداری می شود نگاه کرد .بدین معنی که در پروژه های عمرانی با توجه به مشخص بودن مدت قرارداد و کار و اینکه به همین دلیل به شاغلین دراین پروژه ها طبق قانون مقرری بیمه بیکاری تعلق نمی گیرد اما اثبات تعطیلی طرح های عمرانی شامل مدت قرارداد نیست و می شود با اثبات این امر راهی به سوی طرح شکایت و در نتیجه رسیدن و برخورداری از شرایط دریافت مقرری بیمه بیکاری را فراهم آورد.

چنانچه شاغلین در پروژه های عمرانی در اثنای قرداد کاری با کارفرما یا قبل از اتمام پروژه بیکار شود ، چونکه این بیکاری غیر ارادی از طرف بیمه شده بوده است پس بالطبع باید از مزایای مقرری بیمه بیکاری برخوردار شوند ، و اثبات این امر که شاغل در پروژه عمرانی برخلاف میل و اراده خود از کار بیکار شده است را می توان به بکارگیری شخص ثالثی که به جای ایشان مشغول بکار شده است و در حقیقت جایگزین فرد شده است دانست.بی شک در پرداخت حق بیمه بیکاری که توسط کارفرمایان و یا کارگران پروژه های عمرانی به سازمان تامین اجتماعی صورت می گیرد مسئله مبهمی  می باشد که با وجود پرداخت درصد مختص به مقرری بیمه بیکاری در این زمینه اما باز هم شاهد عدم پرداخت و برقراری مقرری بیمه بیکاری ازجانب سازمان تامین اجتماعی بوده و هستیم .

 با توجه به قوانین و مقرراتی که درابتدای بحث منظور گردید متاسفانه دیوان عدالت اداری هم در آرای متفاوت و متعدد بر عدم استحقاق این افراد در برقراری بیمه بیکاری با توجه به قوانین موضوعه و مربوطه استناد نموده و این افراد را مشمول دریافت مقرری بیمه بیکاری ندانسته است ، حتی با توجه به پرداخت سهم حق بیمه بیکاری از طرف کارفرما و اشراف و اطلاع کامل دیوان عدالت اداری نسبت به این مسئله اما بازهم فقط در چند مورد جزئی شاهد صدور رای دیوان عدالت اداری در برقراری مقرری بیمه بیکاری کارگران پروژه های عمرانی بود ه ایم و نمی توان این چند مورد را به تمام پروژه های عمرانی و تمام شاغلین در این پروژه ها تعمیم داد و برای آنها نیز احتساب نمود .

از جمع بندی مطالب ارائه شده و قوانین و مقررات مربوطه چنین استنباط می شود که برقراری مقرری بیمه بیکاری برای شاغلین پروژه های عمرانی در قانون در نظر گرفته نشده و با وجود پرداخت سه درصدی حق بیمه بیکاری این افراد شاغل از جانب کارفرما اما بازهم سازمان تامین اجتماعی در قوانین و مقررات خود جای هیچگونه اعمال و اقدامی را در این خصوص برنامه ریزی ننموده و فقط در موارد جزئی شاهد برقراری بیمه بیکاری این افراد بودیم که این اقدام هم در طرح شکایت به دیوان عدالت اداری و بی شک پیگیریهای متوالی و مداوم از سوی این افراد بوده است .

از بارزترین و مهمترین راهکاری که برای رسیدن به مقرری بیمه بیکاری در پروژه های عمرانی اشاره شد ، اثبات تعطیلی این قبیل پروژه ها بود که می شد با استناد و اثبات این مهم از مزایای بیمه بیکاری برخوردار گشت . در حالی که شایسته بود ضمن اینکه در این قبیل موارد دیوان عدالت اداری رای به برقراری بیمه بیکاری صادر می نمود در تمامی پروژه ها ی عمرانی این اتخاذ تصمیم را شاهد بودیم ، چرا که شاغلین در این پروژه ها با اتمام کار و قرار داد  عملا” بیکار شده و تا کار و قرارداد بعدی بدون هیچگونه دریافتی و یا کمک هزینه ای مجبور به انجام امورات زندگی هستند ، که دراین وضعیت جامعه دشوار و چه بسا پیامد زا خواهد بود .

علم و اطلاع کامل و جامع به قوانین و مقررات مربوطه و طرق استفاده از مزایای بیمه بیکاری و سازمان متولی این امر همگی کمک خواهد کرد که فرد به حق و حقوق خود آشنا باشد و در اثنای استفاده از این قوانین و مقررات و آگاهی مناسب نسبت به آنها است که در صورت داشتن شرایط می تواند از مزایای بیمه بیکاری برخوردار شده و از آن استفاده نماید. وکلای پایتخت  به صورت تخصصی به دعاوی مربوط به دیوان عدالت اداری می پردازد.

گروه وکلای پایتخت با ارائه مشاوره حقوقی تخصصی در زمینه رای دیوان عدالت اداری در خصوص بیمه بیکاری شاغلین پروژه های عمرانی به صورت تلفنی، آنلاین و حضوری همراه  شما در تمامی مراحل رسیدگی و پیگیری پرونده تا رسیدن به موفقیت می باشد .این گروه با داشتن کادری مجرب آماده ارائه خدمات مشاوره ای  می باشد .

جدول خلاصه: رای دیوان عدالت اداری در خصوص بیمه بیکاری شاغلین پروژه های عمرانی

موضوع	خلاصه رای	اهمیت
شرایط دریافت بیمه بیکاری	بررسی شرایط کارمندان پروژه های عمرانی برای دریافت بیمه بیکاری بر اساس قوانین و مقررات	تعیین حقوق کارگران در صورت بیکاری
نوع قرارداد	تاثیر نوع قرارداد (قرارداد پیمانکاری، قرارداد کار) بر حق دریافت بیمه بیکاری	شفاف سازی محدودیت ها و الزامات
مدت زمان پروژه	نقش مدت زمان پروژه در تعیین شرایط دریافت بیمه بیکاری	ملاک زمانی برای ارزیابی
نقش سازمان تامین اجتماعی	مسئولیت سازمان تامین اجتماعی در پرداخت بیمه بیکاری	مکانیسم اجرایی
رأی دیوان عدالت اداری	بررسی و تفسیر آرای صادره از سوی دیوان عدالت اداری در خصوص این موضوع	راهنمای حقوقی قطعی

پرسش و پاسخ متداول

سوال: آیا کلیه شاغلین پروژه های عمرانی مشمول دریافت بیمه بیکاری هستند؟

خیر، دریافت بیمه بیکاری منوط به رعایت شرایطی از جمله نوع قرارداد، مدت زمان اشتغال و پرداخت حق بیمه توسط کارفرما می باشد. آرای دیوان عدالت اداری در این زمینه شفاف سازی های لازم را انجام داده است.

سوال: چه نوع قراردادهایی برای دریافت بیمه بیکاری در پروژه های عمرانی مورد پذیرش است؟

معمولا قراردادهای کار که به صورت رسمی ثبت شده باشند، برای دریافت بیمه بیکاری در پروژه های عمرانی مورد پذیرش هستند. در مورد قراردادهای پیمانکاری، شرایط خاص تری وجود دارد که آرای دیوان عدالت اداری در این خصوص راهگشا می باشد.

سوال: نقش دیوان عدالت اداری در تعیین شرایط دریافت بیمه بیکاری چیست؟

دیوان عدالت اداری به عنوان مرجع رسیدگی به دعاوی مربوط به سازمان تامین اجتماعی، در تعیین شرایط و ملاک های دریافت بیمه بیکاری برای شاغلین پروژه های عمرانی نقش بسیار مهمی دارد و آرای آن برای همه مراجع ذیصلاح لازم الاجراست.

سوال: در صورت رد درخواست بیمه بیکاری، چه اقداماتی می توان انجام داد؟

در صورت رد درخواست بیمه بیکاری، می توان با ارائه مستندات و دلایل قانونی، به دیوان عدالت اداری شکایت کرد. آرای دیوان عدالت اداری در این زمینه راهنمایی ارائه می دهد.

نتیجه گیری و سخن نهایی

رای دیوان عدالت اداری در خصوص بیمه بیکاری شاغلین پروژه های عمرانی، نقش مهمی در شفاف سازی حقوق کارگران این بخش دارد. با مطالعه آرای دیوان و توجه به شرایط مندرج در قوانین و مقررات، می توان از حقوق خود در صورت بیکاری به طور کامل دفاع کرد. درک دقیق شرایط دریافت بیمه بیکاری، از بروز اختلافات و مشکلات احتمالی جلوگیری کرده و به تامین امنیت شغلی کارگران کمک می کند. این موضوع نیازمند توجه ویژه به قوانین مرتبط و مراجعه به متخصصین حقوقی در صورت لزوم می باشد. کلمات کلیدی: بیمه بیکاری، پروژه های عمرانی، دیوان عدالت اداری، سازمان تامین اجتماعی، قرارداد کار، قرارداد پیمانکاری.