قبل از توضیح در مورد نحوه شکایت و رسیدگی در هیاتهای حل اختلاف مالیاتی لازم است گفته شود قانونگذار برای این که سریعتر به اعتراض مودیان رسیدگی شود اعتراض به صورت اداری را پیش بینی کرده است که در این حالت نیاز به تشریفات تشکیل هیاتهای عمومی نیست. در این حالت مودی می تواند در مورد برگه تشخیص مالیات ظرف 30 روز پس از ابلاغ آن اعتراض کند و این اعتراض به صورت اداری یعنی خارج از هیات حل اختلاف مورد رسیددگی قرار می گیرد. مسئول مربوطه می بایست ظرف مهلتی که نباید بیش از 30 روز از ثبت درخواست اعتراض باشد به موضوع رسیدگی کند و در صورتی که دلایل مودی را برای رد برگه تشخیص یا تعدیل درآمد کافی نداند یا توافقی حاصل نشود باید مراتب را مستدلا در ظهر برگ تشخیص منعکس و پرونده امر را برای رسیدگی به هیات حل اخلاف ارجاع نماید.

 رسیدگی در هیاتهای حل اختلاف مالیاتی دو مرحله ای است. رسیدگی ابتدایی در هیات حل اختلاف بدوی و در صورت اعتراض رسیدگی بعدی در هیات حل اختلاف تجدید نظر صورت می گیرد.تعداد اعضا در هیاتهای حل اختلاف بدوی و تجدیدنظر 3 نفر می باشد و از این حیث با هم تفاوتی ندارند.

اعضای هیاتهای مالیاتی از قرار زیر است :

1-یک نفر نماینده سازمان امور مالیاتی کشور.

2- یک قاضی که فرقی ندارد شاغل یا غیرشاغل باشد.

3- یک نفر نماینده از اتاق بازرگانی و صنایع و معادن یا اتاق تعاون یا جامعه حسابداران رسمی ایران یا مجامع حرفه ای یا تشکلهای صنفی یا شورای اسلامی شهر به انتخاب معترض و در صورتی که در مهلت مورد نظر در قانون نماینده خود را انتخاب نکند سازمان امور مالیاتی کشورنماینده ای را انتخاب خواهد کرد.

باید توجه داشت که حضور هر 3 عضو برای تشکیل جلسات هیاتهای حل اختلاف مالیاتی الزامی است و رای هیاتهای مزبور با اکثریت آرا قطعی و لازم الاجراست ولی نظر اقلیت باید در متن رای قید گردد.

نمایندگان سازمان امور مالیاتی کشور عضو هیات از بین کارمندان سازمان مذکور که دارای حداقل 10سال سابقه خدمت بوده و لااقل 6 سال آن را در امور مالیاتی الشتغال داشته و در کارهای مربوط به مسایل مالیاتی آکاه و توانا باشد.

در مورد اعتراض به آرای هیات بدوی حل خلاف باید توجه داشت که اصل بر قطعی بودن آرای این هیات است مگر آنکه ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ رای به مودی از طرف ماموران مالیاتی مربوط یا مودیان مورد اعتراض کتبی قرار گیرد.

در مورد رسیدگی در هیاتهای حل اختلاف تجدیدنظر نمایندگان عضو نباید قبلا نسبت به موضوع مطروحه اظهار نظر یا رای داده باشند.

قانونگذار در قانون  مالیاتهای مستقیم برای شکایت از آرای قطعی علاوه بر اعتراض در دیوان عدالت اداری راههای دیگری را پیش بینی کرده که یکی از این روشها اعتراض در شورای عالی مالیاتی و دیگری اعتراض در هیات 3نفره ای به انتخاب وزیر امور اقصادی  و دارایی می باشد. بنابراین شورای عالی مالیاتی و هیات 3 نفره مذکور در این قانون مراجعی هستند که به صورت فوق العاده به موضوع رسیدگی کرده و صلاحیت آنان منحصر به ماده 157 و 157 مکرر می باشد.

شورای عالی مالیاتی

تعداد اعضای شورای عالی مالیاتی 25 نفر از اشخاص مطلع و مجرب در امور حقوقی – اقتصادی – مالی- حسابداری و حسابرسی می باشد که با پیشنهاد رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور و حکم وزیر امور اقتصادی و دارایی انتخاب می شوند.تشکیل جلسات این شورا برخلاف تشکیل جلسات هیاتهای حل اختلاف که با حضور همه اعضا رسمیت  می یافت با حضور حداقل دوسوم اعضا رسمیت می یابد و تصمیمات آن با رای حداقل نصف به علاوه یک حاضرین معتبر خواهد بود. شورای عالی مالیاتی فقط نسبت به آرای قطعی صادره از هیاتهای حل اختلاف بدوی و تجدیدنظر صلاحیت رسیدگی دارد. به عبارت دیگر تا زمانی که رای در هیاتهای حل اختلاف اعم از بدوی یا تجدیدنظر قطعی نشده قابل اعتراض در شورای عالی مالیاتی نمی باشد.شورای عالی مالیاتی فقط در صورت عدم رعایت قوانین و مقررات موضوعه یا نقص رسیدگی صلاحیت رسیدگی به پرونده را دارد و به زبان ساده باید گفت که شورای عالی مالیاتی فقط رعایت قوانین از حیث شکلی را بررسی می کند و وارد ماهیت موضوع نخواهد شد. رسیدگی در شورای عالی مالیاتی می تواند با اعتراض مودی یا اداره مالیات صورت گیرد در مورذ نقض رای مورد شکایت در شورای عالی ثبت باید گفت که پرونده امر جهت رسیدگی مجدد به هیات حل اختلاق مالیاتی دیگر ارجاع می شود و این رای با نظر شورای عالی ثبت رسیدگی و رای مقتضی را صادر می کند و این رای قطعی و لازم الاجراست. باید توجه داشت که طرفی که این رای را به ضرر خود می داند نمی تواند مجددا در شورای عالی ثبت شکایت کند بلکه می بایست این بار در دیوان عدالت اداری اقدام لازم را انجام دهد و طرفین یا وکلای آنان باید این موضوع را مد نظر داشته باشند.

هیات 3نفره ماده 251 قانون مالیاتهای مستقیم

در مورد طرح شکایت در هیاتهای موضوع ماده 251 مکرر باید توجه داشت که این هیات فقط مخصوص اعتراض مودیا ن به غیرعادلانه بودن مالیات می باشد و درنتیجه اداره مالیات اجازه طرح شکایت در این مرجع را ندارد و در صورت اعتراض می بایست شکایت خود را در دیوان عدالت اداری مطرح کند.

شرایط شکایت در هیات ماده 251 مکرر از قرار زیر است:

 اولا مالیات می بایست قطعی شده باشد  دوما در هیچ مرجعی شکایت قابل طرح نباشد   سوما مودی برای ادعای غیرعادلانه بودن مالیات مدارک و دلایل کافی داشته باشد  چهارما  وزیر اقتصاد با طرح شکایت در این هیات موافقت کند

از آرای هیات ماده 251 مکرر میتوان در دیوان عدالت اداری شکایت کرد.

گروه وکلای پایتخت با ارائه مشاوره حقوقی تخصصی در زمینه امور اعتراض به رأي بدوي يا تجديدنظر هيات مالياتی  به صورت تلفنی، آنلاین و حضوری همراه شما در تمامی مراحل رسیدگی و پیگیری می باشد . این گروه با داشتن کادری مجرب آماده ارائه خدمات مشاوره ای به صورت تلفنی و حضوری می باشد .جهت دریافت مشاوره در زمینه های مالیاتی با ما تماس بگیرید .

جدول خلاصه: اعتراض به رأي بدوي يا تجديدنظر هيات مالياتی

موضوع	رأی بدوی	تجدید نظر هیأت مالیاتی
مراحل اعتراض	ارسال اعتراض به هیأت حل اختلاف مالیاتی	ارسال اعتراض به هیأت تجدید نظر مالیاتی
مدت زمان اعتراض	معمولا ۳۰ روز پس از ابلاغ رای	معمولا ۳۰ روز پس از ابلاغ رای بدوی
مستندات مورد نیاز	کپی رای بدوی، مدارک مثبته	کپی رای بدوی، لایحه اعتراض، مدارک مثبته
نتیجه	رای قطعی یا ارجاع به هیأت تجدید نظر	رای قطعی

پرسش و پاسخ متداول

سوال: تفاوت بین اعتراض به رأی بدوی و تجدید نظر در هیأت مالیاتی چیست؟

اعتراض به رأی بدوی، مرحله اولیه اعتراض به تصمیمات مالیاتی است که در هیأت حل اختلاف مالیاتی مطرح می‌شود. تجدید نظر در هیأت مالیاتی، مرحله بعدی اعتراض است که در صورت عدم پذیرش اعتراض در مرحله بدوی قابل طرح است. در مرحله تجدید نظر، رای هیأت حل اختلاف مورد بررسی قرار می‌گیرد.

سوال: چه مدارکی برای اعتراض به رأی بدوی هیأت مالیاتی لازم است؟

برای اعتراض به رأی بدوی، نیاز به ارائه کپی رای، لایحه اعتراضی مشتمل بر دلایل اعتراض و مدارک و مستندات مثبته به عنوان ادله دارید. فراموش نکنید که به مدت زمان قانونی برای اعتراض نیز توجه کنید.

سوال: اگر با رأی تجدید نظر هیأت مالیاتی موافق نباشم چه کنم؟

رای هیأت تجدید نظر مالیاتی معمولاً قطعی است. اما در برخی موارد خاص، امکان طرح دعوی در دیوان عدالت اداری وجود دارد. برای اطلاع از جزئیات و شرایط، حتما با مشاور حقوقی متخصص در امور مالیاتی مشورت کنید.

سوال: مدت زمان رسیدگی به اعتراض در هیأت تجدید نظر مالیاتی چقدر است؟

مدت زمان رسیدگی به اعتراض در هیأت تجدید نظر مالیاتی به حجم پرونده و پیچیدگی آن بستگی دارد. اما معمولا این روند از چند ماه تا یک سال طول می‌کشد.

نتیجه گیری و سخن نهایی

اعتراض به رأی بدوی یا تجدید نظر در هیأت مالیاتی، مراحل مهمی در فرآیند حل اختلافات مالیاتی هستند. آگاهی از مراحل و قوانین مربوطه، می‌تواند در کاهش هزینه‌ها و زمان صرف شده و احقاق حقوق مالیاتی مالیات دهندگان موثر باشد. بنابراین، مشورت با کارشناسان و وکلای مجرب در زمینه مالیات برای کسب اطلاعات دقیق و مدیریت مناسب این فرایند، بسیار ضروری است. به یاد داشته باشید که رعایت مراحل قانونی و زمانبندی آن‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است.