موضوع پرداخت مالیاتها از جمله مواردی است که دولتها نسبت به آنها حساس می باشند چرا که بخش عظیمی از درآمدهای دولت متکی به پرداخت مالیات از سوی شهروندان می باشد و دولتها معمولا برای اجرای برنامه های خود حساب ویژه ای بر روی دریافت مالیاتها باز کرده اند. بنابراین لازم است برای دریافت مالیاتها سازوکار مشخصی وجود داشته باشد تا دولتها بتوانند در صورت عدم پرداخت مالیاتها از سوی مؤدیان ، جریمه های لازم را بر آنان اعمال کنند و البته لازم است در این زمینه مؤدیان به خوبی از شرایطی که موجب تعلق جریمه به مالیات آنها می شود آگاهی داشته باشند تا حقوق آنها تضییع نشود.

موضوع این مقاله در رابطه با چگونگی و شرایط تعلق جریمه به مالیات مؤدیان است تا آنها بتوانند در صورتی که اعمال این جرایم را برخلاف نص قانون بدانند ، با اعتراض به این جرایم مالیاتی نسبت به ابطال اخطاریه جرایم مالیاتی اقدام کنند. اگر دیوان عدالت اداری اعتراض مؤدی نسبت به جریمه مالیاتی را صحیح دانست ملزم به ابطال اخطاریه می باشد.

قانونگذار در مواد 190 ، 192 الی 197 ، 199 و200 قانون مالیاتهای مستقیم و همچنین ماده 22 قانون ارزش افزوده به بیان جرایم مالیاتی پرداخته که مؤدیان می توانند با آگاهی از این شرایط به جریمه های غیر قانونی اعتراض کنند.

 موارد جرایم مالیاتی:

1-ماده 190 قانون مالیاتهای مستقیم به بیان جریمه مالیات عملکرد مؤدیان مالیاتی پرداخته است بر اساس این ماده اگر مؤدیان مالیاتی ، مالیات عملکرد خود را پس از موعد مقرر در قانون بپردازند به مالیات آنها جریمه ای معادل 5/2 درصد به ازای هر ماه تعلق خواهد گرفت.

2- ماده 192 قانون مالیاتهای مستقیم در رابطه با عدم تسلیم اظهارنامه در موعد مقرر در این قانون جریمه ای معادل 30 درصد مالیات متعلق به اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع این قانون و جریمه ای معادل 10 درصد برای سایر مؤدیان در نظر گرفته است. بر اساس این ماده در مواردی که نماینده مؤدی وظیفه تسلیم اظهارنامه را دارد و به این وظیفه عمل نکند باز هم مؤدی مشمول جریمه می شود.

3- گاهی مؤدیان بر اساس قانون مالیاتهای مستقیم مکلف به نگهداری دفاتر قانونی هستند و در صورتی که ترازنامه و حساب سود وزیان و دفاتر خود را تسلیم اداره مالیات نکنند مشمول جریمه ای معادل 20 درصد مالیات پرداختی خواهند شد. ماده 193 قانون مالیاتهای مستقیم در این زمینه تکالیف مؤدیان را بیان می کند.

4- قانونگذاردر ماده 194 قانون مالیاتهای مستقیم برای مؤدیانی که درآمد خود را به صورت غیرواقعی ابراز می کندد و این درآمد غیر واقعی بیش از 15 درصد با درآمد مشمول مالیات مشخصه قطعی اختلاف داشته باشد علاوه بر تعلق جرایم مقرر تا سه سال بعد از ابلاغ مالیات مشخص شده قطعی از هرگونه تسهیلات و معافیت محروم خواهند شد.

5- قانونگذار در قانون مالیاتهای مستقیم برای مدیران شخص حقوقی – البته آخرین مدیران -هم جریمه مالیاتی در نظر گرفته است. ماده 195 این قانون بیان می کند که اگر آخرین مدیران شخص حقوقی اظهارنامه مالیاتی را تسلیم نکنند یا اظهارنامه ای خلاف قانون تسلیم کنند به ترتیب جریمه ای معادل 2 درصد و یک درصد سرمایه پرداخت شده شخص حقوقی در تاریخ انحلال را باید پرداخت کنند.

6- ماده 196قانون مالیاتهای مستقیم بیان کننده جریمه تخلف مدیر یا مدیران تصفیه در مورد تقسیم دارایی شخص حقوقی قبل از تصفیه امور مالیاتی معادل 20 درصد می باشد که از خود مدیران تصفیه گرفته می شود.

7- کارفرمایان مکلف به ارسال قراردادهای خود با کارکنانشان به سازمان امور مالیاتی می باشند و در صورتی که به این تکلیف عمل نکنند قانون برای آنها جریمه هایی را اعمال می کند. بر اساس ماده 197 قانون مالیاتهای مستقیم این جریمه در مورد حقوق معادل 2 درصد حقوق پرداختی و در مورد پیمانکاری معادل 1 درصد کل مبلغ قرارداد خواهد. باید توجه کرد که در این حالت کارفرما و کارکنان وی به صورت تضامنی مسئول پرداخت جریمه هستند پس لازم است که خود کارکنان هم نسبت به ارسال قرارداد پیگیری های لازم را انجام دهند.

8- ماده 199 قانون مالیاتهای مستقیم برای اشخاص حقیقی یا حقوقی که مکلف به کسر و ایصال مالیات مؤدیان دیگر هستند در صورت تخلف جریمه ای معادل 10 درصد مالیات پرداخت نشده را در نظر گرفته است.

9- در مواردی که قانون مالیاتهای مستقیم تکلیفی را برعهده دفاتر اسناد رسمی مقرر کرده ، اگر تخلفی رخ دهد علاوه بر مسئولیت تضامنی سردفتر با مؤدی در پرداخت مالیات ، جریمه ای معادل 20 درصد را نیز باید پرداخت کند. این موضوع در ماده 200 قانون مالیاتهای مستقیم بیان شده است.

10- قانونگذار برای مالیات بر ارزش افزوده هم جریمه ای را در نظر گرفته است که این موضوع در ماده 22 قانون ارزش افزوده بیان شده است.بر این اساس اگر مؤدیان مالیاتی ظرف 15 روز پس از پایان هر فصل اظهارنامه ارزش افزوده را به سازمان امور مالیاتی تسلیم نکنند مشمول جریمه مالیاتی خواهند شد.

هماطور که بیان شد افراد در صورتی که جریمه تعلق گرفته را مشمول هیچ یک از بندهای فوق ندانند می توانند نسبت به آن در دیوان عدالت اداری شکایت کنند و در صورتی که دیوان شکایت آنان را صحیح تشخیص دهد مکلف به ابطال اخطاریه مالیاتی می باشد.

جدول خلاصه: الزام به نقض و ابطال اخطاریه جرایم مالیاتی

مورد	شرح	راهکار
عدم ابلاغ قانونی	اخطاریه جرایم مالیاتی بدون رعایت قوانین ابلاغ صادر شده باشد.	ارائه مستندات عدم ابلاغ قانونی و درخواست ابطال اخطاریه.
اشتباه در محاسبه جریمه	مبلغ جریمه محاسبه شده در اخطاریه نادرست باشد.	ارائه مستندات و محاسبات صحیح و درخواست اصلاح مبلغ جریمه.
عدم رعایت مهلت قانونی	اخطاریه جرایم مالیاتی پس از انقضای مهلت قانونی صادر شده باشد.	ارائه مستندات مربوط به انقضای مهلت قانونی و درخواست ابطال اخطاریه.
عدم ارائه مستندات کافی	اداره مالیات مستندات کافی برای صدور اخطاریه را ارائه نداده باشد.	درخواست ارائه مستندات کافی و تکمیل پرونده توسط اداره مالیات.
نقض قوانین و مقررات	اخطاریه جرایم مالیاتی با نقض قوانین و مقررات مالیاتی صادر شده باشد.	مطالعه قوانین و مقررات مرتبط و ارائه مستندات نقض قوانین.

پرسش و پاسخ متداول

سوال: چه زمانی می‌توان اخطاریه جرایم مالیاتی را باطل کرد؟

اخطاریه جرایم مالیاتی در صورت وجود نقص در فرآیند صدور، مانند عدم رعایت قوانین ابلاغ، محاسبه نادرست جریمه، یا عدم ارائه مستندات کافی توسط اداره مالیات، قابل ابطال است.

سوال: چگونه می‌توان نسبت به ابطال اخطاریه جرایم مالیاتی اقدام کرد؟

با ارائه مستندات و دلایل قانونی به اداره مالیات می‌توان درخواست ابطال اخطاریه را ارائه داد. در صورت عدم پذیرش درخواست، می‌توان از طریق مراجع قضایی پیگیری کرد.

سوال: چه مدارکی برای ابطال اخطاریه جرایم مالیاتی لازم است؟

مدارک مورد نیاز برای ابطال اخطاریه جرایم مالیاتی به دلیل هر مورد متفاوت است. اما به طور کلی، ارائه کپی اخطاریه، مدارک دال بر عدم ابلاغ قانونی، مستندات مربوط به محاسبات نادرست جریمه و یا نقض قوانین و مقررات ضروری است.

سوال: آیا می‌توان از مشاوره حقوقی برای ابطال اخطاریه استفاده کرد؟

بله، استفاده از مشاوره حقوقی متخصص در امور مالیاتی برای بررسی صحت اخطاریه و پیگیری قانونی ابطال آن بسیار مفید است.

نتیجه گیری و سخن نهایی

ابطال اخطاریه جرایم مالیاتی مستلزم شناخت دقیق قوانین و مقررات مالیاتی و ارائه مستندات کافی است. در صورت مواجهه با اخطاریه جرایم مالیاتی، مهم است که به دقت محتوای آن را بررسی کنید و در صورت وجود هرگونه مغایرت با قوانین، با ارائه مستندات لازم و در صورت نیاز با کمک مشاور حقوقی، برای ابطال یا اصلاح آن اقدام کنید. شناخت حقوق و تکالیف مالیاتی و رعایت قوانین مالیاتی در پیشگیری از صدور چنین اخطاریه هایی نقش بسیار مهمی دارد.