هر روزه افراد زیادی در مکانهای متفاوت و با مشاغل مختلف مشغول به کار شده و در این راستا برای نوشتن قرار داد چه در مکانهای دولتی و چه در مکانهای خصوصی بحث مرخصی بسیار مهم بوده و دو طرف در قرارداد حتما و در هر صورتی به این امر می پردازند .

اما مرخصی کاری چسیت و براساس قانون هر فردی چه در شرکتهای دولتی و یا خصوصص چگونه می تواند از مرخصی استفاده نموده و در صورتی که فردی ازاین مرخصی استفاده ننماید آیا می تواند حقوق و وجوه مرخصی را در این خصوص دریافت نماید .

مرخصی چیست : به طور کلی مرخصی به موضعی گفته می شود که فردی به هردلیلی در روزهای خارج از تعطیلی و با تعیین وقت قبلی در محل کار حاضر نشده و در این راستا مبلغی نیز ار حقوق و مزایای وی کسر نگردد .

 انواع مرخصی :

• مرخصی استحقاقی : این نوع از مرخصی براساس قانون کار برای همه افراد در نظر گرفته شده است و میزان ان دو و نیم روز برای تمامی افراد در هر ماه می باشد . مرخصی استحقاقی حق هر فرد بوده و در این راستا می تواند با هماهنگی قبلی با کارفرمای خود روزهای معینی را در ماه از مرخصی استفاده نموده و یا آنها ار ذخیره نموده و در انتهای سال به ازای روزهایی که مرخصی نرفته باشد  می تواند حقوق مربوطه به ان را دریافت نماید .

البته در مشاغل سخت و زیان آور این میزان به مدت سه روز در ماه بوده و افراد می توانند از  ان اتفاده نمابند .

• مرخصی استعلاجی : به طور کلی همه افراد ممکن است به صورت ناگهانی دچار بیماری شده و نیاز به رفتن به نزد دکتر را داشته باشند دراین صورت افراد می توانند دراین زمینه از مرخصی استعلاجی استفاده نمایند. مرخصی استعلاجی براساس قانون برای همه افراد بوده و همه می توانند در محیط کار خود در صورت لزوم از ان استفاده نمایند .
• 3- مرخصی زایمان : کلیه بانوان باردار در صورتی به زمان رفع حمل رسیده باشند می توانند از این مرخصی استفاده نمایند . مرخصی زایمان براساس قانون کار معمولا 6 ماه بوده و افراد می توانند در حین رفع عمل از ان استفاده نموده و در این راستا در زمان مرخصی نیز از کلیه حقوق و مزایای مربوطه برخوردار می شوند.
• مرخصی بعدی مرخصی : مورد بعدی مرخصی بدون حقوق می باشد بدین صورت که افراد به الجبار و برای انجام امری مثل تحصیلات ، سفرهای طولانی از محل کار خود به مدت مورد نیاز مرخصی گرفته و این نوع از مرخصی براساس ماده 16 قانون کار به مدت دو سال بوده و بعد از ان فرد می تواند با موافقت کارفرما به محل کار خود برگردد . در این موارد فرد در صورتی که مرخصی بدون حقوق بگیرد شامل مزایای تامین اجتماعی نیز نمی شود .
• مورد دیگری از مرخصی برای دوران شیردهی برای بانوان می باشد که این افراد می توانند به مدت شش ماه و هر روز به مدت یک ساعت از این نوع مرخصی استفاده نموده و برای دادن شیر به نزد نوزاد خود رفته و بعد از ان به محل کار خود برگردند
• نوع دیگر از مرخصی مرخصی ساعتی می باشد. معمولا برای همه افراد پیش می اید که در روزهایی لازم است برخی امور را در زمانهای خاص انجام دهند . برای این امر در قانون مرخصی ساعتی معین شده است و افراد می توانند به مدت چند ساعت ازاین نوع مرخصی استفاده نموده و بعد از /ان به محل کار خود برگردند .

 هدف این محتوی در خصوص دریافت وجوه مرخصی استحقاقی بوده و در صورتی که فردی به هردلیلی از ان استفاده ننماید وکارفرما حاضر به پرداخت حقوق روزها مرخصی استفاده شده نباشد وی می تواند برای دریاقت حقوق خود در این راستا از مراجع قانونی پیگیر این امر باشد.

 در مورد پیگیری حقوق و مزایا افراد می توانند باتوجه به دولتی و یا خصوص بودن محل کار خود از جاهای متفاوت پیگیر حق و حقوق خود باشند.

 در این راستا در صورتی که فردی در اداره دولتی کار کند و تقاضای حقوق خود را بنمایدو سازمان و یا اداره دواتی حاضر به این موضوع نباشد فرد می تواند در  دیوان عدالت اداری علیه سازمان یا اداره طرح شکایت نماید .

 طرح شکایت در دیوان عدالت اداری  باید براساس قانون آیین دادرسی خود دیوان عدالت اداری بوده و نمی توان براساس قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب علیه سازمان و یا اداره دولتی  طرح دعوی بنماییم.

 علت این امر نیز این است که براساس اصل 173 قانون اساس  طرح شکایت علیه سازمانها و یا ادارات دولتی در دیوان عدالت اداری انجام شده  و تنها دیوان می تواند در این راستا رسیدگی و حکم صادر نماید . نحوه طرح شکایت دردیوان عدالت اداره با استفاده از دادخواست بوده که افراد می توانند  برای طرح شکایت  آن را از طریق سامانه ساجد  یا ابلاغ الکترونیک قضایی به دیوان فرستاده ودر انجا تحت پیگیری قرار گرفته و افراد می توانند در این راستا با ارسال اسناد و مدارک مورد نیاز  پیگیر حقوق و مزایای خود باشند. در هر مورد که فردی در این مزینه اقدام  نماید دیوان باتوجه به موضوع بدان رسیدگی نموده  و در این موضوع رای صادر می نماید . رای صادره در این موضوع از ناحیه دو طرف شکایت قابل تجدید نظر بوده و حکم صادره در مرحله تجدید نظر قطعی و لازم الاجرا می باشد .

 در صورتی که فردی در سازمان خصوصی و غیر دولتی مشغول به کار شود افراد می توانند برای دریافت این حقوق خود باید در دادگستری طرح دعوی نموده و تقاضای الزام به پرداخت وجوه مربوط به مرخصی ذخیره شده را بنماند.

در دادگستری طرح شکایت با دیوان عدالت اداری بسیار متفاوت بوده و حتی ایین دادرسی و شیوه رسیدگی به ان نیز بسیار با این موضوع فرق می نماید.

 در تمامی این موضوعا باتوجه به اینکه انجام کلیه امور حقوقی در دادگستری و همچینین دیوان عدالت اداری  نیازمند تخصصی و داشتن سواد حقوقی می باشد  به همین دلیل بهترین  آسانترین راه در این زمینه برای رسیدن به حقوق خود به سریعترین زمان ممکن می توانید اقدام بنمایید .

جدول خلاصه: الزام به پرداخت وجوه مرخصی ذخیره شده

موضوع	توضیح	ملاحظات
قوانین مربوطه	قانون کار، قراردادهای کار، آیین‌نامه‌های داخلی سازمان‌ها	تفاوت در قوانین و مقررات بر اساس نوع کارفرما و کارمند
شرایط پرداخت	فوت کارمند، پایان همکاری، خاتمه قرارداد، بازنشستگی	وجود توافق کتبی، مدت زمان مرخصی ذخیره شده
محاسبه مبلغ قابل پرداخت	بر اساس آخرین حقوق و مزایای دریافتی کارمند	در نظر گرفتن سنوات خدمت، پاداش و سایر مزایا
مسئولیت پرداخت	کارفرما	عدم پرداخت می‌تواند منجر به پیگیری قانونی شود.
روش پرداخت	واریز به حساب بانکی کارمند	زمان پرداخت بر اساس قوانین و توافقات

پرسش و پاسخ متداول

سوال: آیا کارفرما ملزم به پرداخت وجوه مرخصی ذخیره شده است؟

بله، در اکثر موارد و بر اساس قوانین کار و قراردادهای منعقد شده، کارفرما موظف به پرداخت وجوه مرخصی ذخیره شده کارمند در شرایطی مانند پایان همکاری، فوت یا بازنشستگی است.

سوال: چگونه مبلغ وجوه مرخصی ذخیره شده محاسبه می‌شود؟

محاسبه مبلغ بر اساس آخرین حقوق و مزایای دریافتی کارمند و تعداد روزهای مرخصی ذخیره شده انجام می‌شود. جزئیات محاسبه ممکن است در قرارداد کار یا قوانین داخلی سازمان مشخص شده باشد.

سوال: چه شرایطی برای دریافت وجوه مرخصی ذخیره شده وجود دارد؟

شرایط دریافت وجوه مرخصی ذخیره شده معمولاً شامل پایان همکاری، فوت کارمند، بازنشستگی یا خاتمه قرارداد کاری است. در برخی موارد، توافقات کتبی بین کارفرما و کارمند نیز می‌تواند شرایط دریافت را تعیین کند.

سوال: چه مرجعی برای رسیدگی به اختلافات در خصوص پرداخت وجوه مرخصی ذخیره شده وجود دارد؟

در صورت بروز اختلاف بین کارفرما و کارمند در مورد پرداخت وجوه مرخصی ذخیره شده، می‌توان به مراجع قانونی مانند اداره کار و دادگاه‌های مربوطه مراجعه کرد.

نتیجه گیری و سخن نهایی

پرداخت وجوه مرخصی ذخیره شده به کارمندان، حقی قانونی و اخلاقی برای کارکنان به حساب می‌آید. آشنایی با قوانین و مقررات مربوطه، نحوه محاسبه و شرایط پرداخت این وجوه، برای هر دو طرف یعنی کارفرما و کارمند، امری ضروری است تا از بروز هرگونه اختلاف و پیگیری‌های قانونی جلوگیری شود. مشاوره با متخصصین حقوقی در این زمینه می‌تواند در حل و فصل مشکلات احتمالی موثر باشد. اطمینان از رعایت حقوق کارکنان و پرداخت صحیح وجوه مرخصی ذخیره شده، به ایجاد محیط کاری سالم و رضایت‌بخش کمک شایانی می‌کند.